Intimiteit in een langdurige relatie: wanneer je verlangen verdwijnt terwijl de liefde blijft

Begrijp waarom intimiteit vervaagt in lange relaties en hoe je zenuwstelsel blokkades creëert, zelfs als de liefde voor je partner nog altijd heel sterk is.

Je bent niet kapot, koud of ongevoelig

"Waarom wil ik het niet meer… terwijl ik zó van hem houd?"

Het is een vraag die veel vrouwen zichzelf stellen, vaak in stilte.

Je zit naast je partner op de bank. Jullie leven samen, delen herinneringen, zorgen voor elkaar. In je hart voel je liefde, verbondenheid en verlangen naar nabijheid. En toch gebeurt er iets zodra intimiteit in beeld komt. Je lichaam trekt zich terug. Je hoofd slaat op hol. Zin maakt plaats voor spanning, blokkade of complete afwezigheid.

Misschien voel je schuld. Of schaamte. Misschien vraag je je af wat er ‘mis’ is met je.

Laat me je dit meteen zeggen: je bent niet kapot, koud of ongevoelig. Wat je ervaart, komt veel vaker voor dan je denkt – vooral in langdurige relaties.

In mijn praktijk als seks- en relatietherapeut zie ik dit dagelijks. Vrouwen die verlangen naar verbinding, maar vastlopen zodra intimiteit dichtbij komt. En nee, dat ligt zelden aan een gebrek aan liefde of aantrekkingskracht.

Waarom seksuele intimiteit onder druk kan komen te staan

Seksualiteit is geen losstaand onderdeel van ons leven. Het wordt beïnvloed door alles wat we meemaken:

stress, vermoeidheid, hormonale veranderingen, emotionele afstand, onverwerkte ervaringen, relationele spanningen, opvoeding, overtuigingen over seks en eerdere seksuele ervaringen.

Veel vrouwen begrijpen rationeel wel dat stress invloed heeft op hun libido. “Het is druk op werk.”

“De kinderen vragen veel.”

“Als deze fase voorbij is, komt het vanzelf wel terug.”

Maar vaak gebeurt dat niet.

En dat roept verwarring op, want seks kan toch juist ontspannend en verbindend zijn?

Het antwoord ligt niet in wilskracht of discipline, maar dieper – in je onbewuste brein en je zenuwstelsel.

De rol van je onbewuste brein bij seksuele blokkades

Ongeveer 95% van alles wat we waarnemen en ervaren, verloopt via het onbewuste. Dat deel van je brein scant continu je omgeving en je innerlijke wereld met één hoofddoel: jou veilig houden.

Wanneer je seksuele ervaringen hebt gehad waarin je eigenlijk nog niet klaar was, niet voldoende opgewonden was, je over je eigen grenzen ging of seks had vanuit ‘plichtsgevoel’, dan registreert je brein dit. Niet met woorden, maar met lichamelijke herinneringen.

Het brein leert door herhaling:

* de eerste keer: een incident

* de tweede keer: toeval

* de derde keer: dit is een patroon

Vanaf dat moment gaat je brein generaliseren. Het koppelt seksuele nabijheid aan spanning of onveiligheid. En dat gebeurt volledig automatisch, zonder dat jij daar bewust invloed op hebt.

Het gevolg?

Alleen al de gedachte aan seks, een aanraking of de angstige “straks wil hij meer”-gedachte kan voldoende zijn om je lichaam in de rem te zetten.

Je hoofd wil misschien wel.

Maar je lichaam zegt: stop.

Het overlevingssysteem en seksuele intimiteit

Wat veel vrouwen niet weten, is dat seksuele blokkades vaak geen ‘gebrek aan verlangen’ zijn, maar een actief overlevingsmechanisme.

Je autonome zenuwstelsel kent verschillende automatische reacties wanneer het gevaar – of vermeend gevaar – detecteert. Dit wordt ook wel de fight-flight-freeze response genoemd, al is die term eigenlijk te beperkt.

In intieme situaties kan dit zich onder andere uiten als:

* Vechten – je reageert geïrriteerd, snauwt, duwt je partner weg of begint (onbewust) een ruzie

* Vluchten – je wordt ineens druk met werk, huishouden, je telefoon of verzint excuses

* Bevriezen – je voelt je lichaam verstarren, je sluit je af, raakt ‘op slot’

* Pleasen – je gaat toch over je grenzen heen om de ander tevreden te houden

* Fawning – je ondergaat het, maar bent emotioneel niet aanwezig

* Vermoeidheid – je wordt plots extreem moe of valt zelfs in slaap

Geen van deze reacties is een bewuste keuze. Ze worden automatisch aangestuurd door je zenuwstelsel. Dat is ook de reden waarom “jezelf ertoe zetten” of “er gewoon overheen stappen” meestal averechts werkt.

Waarom dit patroon zichzelf blijft versterken

Wat deze situatie extra ingewikkeld maakt, is dat er vaak secundaire emoties bovenop komen. Schaamte. Schuldgevoel. Verdriet. Frustratie. Boosheid.

Je partner voelt zich misschien afgewezen, onzeker of ongewenst en stopt langzaam met initiatief nemen. Jij voelt de druk toenemen. De afstand groeit. En precies dát bevestigt voor je brein dat intimiteit onveilig is.

Veel vrouwen hopen dat het vanzelf wel weer beter wordt. Dat de stress afneemt. Dat het verlangen terugkomt. Maar zonder het onderliggende patroon aan te pakken, gebeurt vaak het tegenovergestelde: de blokkade verdiept zich.

Dat is ook waarom praten alleen soms niet voldoende helpt. Veel therapievormen werken vooral cognitief, terwijl deze patronen lichamelijk en neurologisch zijn opgeslagen.

Wat kun je doen als je vastloopt in intimiteit?

De eerste stap is bewustwording zonder oordeel.

Niet: “Wat is er mis met mij?”

Maar: “Wat probeert mijn lichaam mij te vertellen?”

Stel jezelf eens deze vragen:

* Wanneer voel ik het ‘moeten’ ontstaan?

* Voor wie wil ik dit eigenlijk doen?

* Welke emoties komen omhoog bij intimiteit?

* Wat voel ik concreet in mijn lichaam?

* Waar verlang ik diep vanbinnen naar?

Alleen al het stellen van deze vragen kan ruimte creëren.

Stoppen met forceren: de belangrijkste stap

Als er één libido-killer is die ik in mijn praktijk steeds weer zie, dan is het gevoel van moeten.

Seks uit verplichting, angst of schuldgevoel ondermijnt veiligheid – en veiligheid is de basis van verlangen.

Stoppen met forceren betekent niet dat je opgeeft. Het betekent dat je luistert naar je lichaam.

Het is essentieel om dit ook open en eerlijk met je partner te bespreken. Niet beschuldigend, maar vanuit kwetsbaarheid. Benoem wat er in jou gebeurt. Wat je voelt. Wat je nodig hebt.

Vaak ontstaat er al ontspanning wanneer de druk eraf gaat.

Seks opnieuw voor jezelf definiëren

Een krachtige oefening is om seksualiteit weer terug te brengen naar jezelf. Stel je voor dat seksuele intimiteit er niet was om je partner tevreden te houden, maar om jou iets te brengen. Wat zou dat zijn?

* Ontspanning?

* Verbinding?

* Speelsheid?

* Levendigheid?

* Zelfvertrouwen?

Schrijf alles op wat in je opkomt. Maak er een lijst van. Lees deze dagelijks door.

Niet als verplichting, maar als uitnodiging.

Wanneer seks weer iets wordt dat jou voedt, in plaats van iets dat van je gevraagd wordt, verandert de dynamiek.

Speelsheid en nabijheid zonder doel

Veel stellen raken vast omdat intimiteit automatisch gekoppeld is aan ‘meer’.

Aan penetratie. Aan prestatie. Aan verwachtingen.

Het kan enorm helpend zijn om samen af te spreken dat nabijheid geen einddoel heeft.

Elkaar aanraken zonder dat het ergens naartoe hoeft. Samen praten. Elkaar aankijken. Lachen. Ontdekken.

Dit haalt de spanning uit het systeem, waardoor opwinding weer ruimte krijgt om vanzelf te ontstaan.

Tot slot: praktische inzichten

* Intimiteit begint niet met zin, maar met veiligheid en ontspanning

* Zie je blokkade niet als probleem, maar als signaal

* Verbind je met je lichaam: ademhaling, wandelen, yoga, dans

* Benoem het patroon met je partner, zonder schuld

* Zoek begeleiding als je vastloopt – je hoeft dit niet alleen te dragen

Verlangen is geen knop die je omzet. Het ontstaat wanneer je zenuwstelsel tot rust komt en jij je emotioneel veilig voelt.

Je hoeft dit niet alleen te doen

Loop je hier al langere tijd tegenaan? Dan kan het waardevol zijn om dit samen met een professional te onderzoeken. Deze patronen zijn doorbreekbaar, ook al voelt het nu misschien uitzichtloos.

Veel vrouwen die bij mij komen, dachten dat het ‘nu eenmaal zo was’. Totdat ze ontdekten dat hun lichaam niet tegen hen werkte, maar vóór hen.

Ook jij kunt weer genieten van fijne, ontspannen en vervullende seksuele intimiteit.

Je staat hierin niet alleen.

Merk je dat je jezelf hierin herkent? Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Een gesprek met een seksuoloog kan al veel helderheid geven.

Contact Marianne Now

Geschreven door:

Marianne van Katwijk, M.Sc.

Psycholoog (NIP) – Seksuoloog & Hypnotherapeut

(Specialist in het doorbreken van seksuele blokkades bij vrouwen in langdurige relaties)